تعریف شرکت سهامی
شرکت سهامی یکی از انواع شرکت است که سرمایهاش به قسمتهای مساوی به نام “سهام” تقسیم شده است و هر فرد به اندازه سهامی که دارد، مالک شرکت به حساب میآید. خوبی این نوع شرکتها این است که مسئولیت افراد، فقط در حد سهامی هست که دارند. به بیان ساده، اگر مشکلی پیش آید یا بدهیای ایجاد شود، فقط تا سقف سرمایهای که در شرکت گذاشتند، مسئول هستند.
شرکتهای سهامی دو نوع دارند:
- شرکت سهامی عام
- شرکت سهامی خاص
در شرکت سهامی عام، بخشی از سرمایه از طریق مردم و فروش سهام در بورس تأمین میشود. اما در شرکت سهامی خاص، همه سرمایه فقط توسط مؤسسین و اعضای اولیه تأمین میشود. در ادامه به صورت کامل بررسی میکنیم که شرکت سهامی خاص چیست و چه ویژگیهایی دارد.
شرکت سهامی خاص چیست
شرکت سهامی خاص توسط حداقل سه نفر تشکیل میشود و سرمایه آن به شکل سهام بین این افراد تقسیم میشود. تفاوت این شرکت با شرکتهای دیگر این است که سهام آن قابل عرضه در بورس نیست و فقط بین اعضای شرکت رد و بدل میشود. یعنی شما نمیتوانید سهم شرکت را به عموم مردم بفروشید.
برای ثبت شرکت سهامی خاص باید در ابتدا سرمایه اولیه تعیین، اساسنامه نوشته و مدارک لازم به اداره ثبت شرکتها ارائه شود. این نوع شرکت بهویژه برای کسبوکارهای خانوادگی یا دوستانه، یا آنهایی که میخواهند کار را در یک چارچوب رسمی و با ریسک کم شروع کنند، بسیار مناسب و کاربردی تر است.
مزایای تأسیس شرکت سهامی خاص
زمانی که تصمیم به راهاندازی یک کسبوکار قانونی و ساختاریافته میگیرید، انتخاب نوع شرکت اهمیت زیادی دارد. بین گزینههای مختلف، تأسیس شرکت سهامی خاص بهدلیل مزایای زیادی که دارد، مورد استقبال بسیاری از فعالان اقتصادی قرار گرفته است. در واقع، پاسخ به این سؤال که شرکت سهامی خاص چیست، با بررسی همین مزایا روشنتر میشود: این شرکتها علاوه بر ساختار قانونی دقیق، از نظر اعتبار نزد بانکها و مؤسسات مالی، توانمندی خوبی برای جذب سرمایه، و همچنین حضور در مناقصات دولتی برخوردارند.
برخی از مهمترین مزایای تأسیس شرکت سهامی خاص عبارتاند از:
- روند ثبت سادهتر و سریعتر نسبت به شرکتهای سهامی عام
- مناسب برای پروژههای بزرگ مانند عمرانی، نفت و گاز، پتروشیمی و تولیدی
- اعتبار بالاتر نزد بانکها و مؤسسات مالی برای دریافت تسهیلات
- امکان شرکت در مناقصات و مزایدههای دولتی و خصوصی
- استقلال کامل مؤسسین در تأمین سرمایه و کنترل امور شرکت
- محدود بودن مسئولیت سهامداران به میزان سرمایهشان
- عدم نیاز به عرضه سهام در بورس و حفظ حریم خصوصی شرکاء
شرایط تأسیس شرکت سهامی خاص
این شرکتها برای تاسیس نیاز به حداقل سه سهامدار دارند و سرمایه اولیه هم باید بهصورت نقدی یا غیرنقدی تأمین شود. همچنین رعایت شرایط زیر در مراحل ثبت شرکت الزامیست.
- حداقل ۳ نفر سهامدار که به سن قانونی (۱۸ سال) رسیده باشند.
- داشتن حداقل ۲ نفر عضو هیئت مدیره و ۱ نفر بازرس اصلی و ۱ بازرس علیالبدل (بازرسها نباید با اعضای هیئت مدیره نسبت فامیلی داشته باشند)
- سرمایه اولیه نباید کمتر از ۱ میلیون ریال (۱۰۰ هزار تومان) باشد
- واریز حداقل ۳۵ درصد سرمایه تعهدشده به یک حساب بانکی بهنام شرکت در شرف تأسیس
- ارائه اظهارنامه ثبت شرکت همراه با اساسنامه امضاءشده توسط همه سهامداران
- تعیین روزنامه رسمی جهت درج آگهیهای شرکت
- انتخاب مدیران و بازرسان و تنظیم صورتجلسه رسمی با امضای همه مؤسسین
- نداشتن سوءپیشینه کیفری توسط اعضای اصلی شرکت
قوانین شرکت سهامی خاص چیست
قانون تجارت و لایحه اصلاحی آن برای قوانین شرکت سهامی خاص، ضوابط مشخصی برای ساختار، ارکان، سرمایه و عملکرد این شرکتها تعیین کرده است. این قوانین باعث میشود فعالیت شرکت شفاف، قابلکنترل و تحت نظارت دقیق انجام شود؛ چیزی که برای اعتماد شرکاء، بانکها و نهادهای نظارتی بسیار اهمیت دارد.
مهمترین قوانین شرکت سهامی خاص شامل موارد زیر میشود:
- حداقل تعداد سهامداران برای ثبت، ۳ نفر حقیقی یا حقوقی
- حداقل سرمایه در زمان تأسیس ۱ میلیون ریال که باید توسط مؤسسین تأمین شود.
- در صورتی که سرمایه از حداقل تعیینشده کمتر شود، ظرف مدت یک سال باید افزایش پیدا کند وگرنه باید نوع شرکت تغییر کند.
- عبارت «سهامی خاص» باید در نام شرکت و تمام اوراق رسمی بهطور واضح ذکر شود.
- موضوع فعالیت شرکت باید بهصورت دقیق در اساسنامه ذکر شود.
- شرکت سهامی خاص نیازی به تشکیل مجمع عمومی مؤسس ندارد (اختیاری است).
- ارکان اصلی شرکت شامل مجمع عمومی، هیئت مدیره و بازرس یا بازرسان است.
- بازرس یا بازرسان باید شرایطی مانند حسن شهرت، حداقل مدرک کارشناسی مرتبط و سابقه کاری ۵ ساله داشته باشند.
- مدیران و بازرسان نباید سوءپیشینه کیفری داشته باشند.
انحلال شرکت سهامی خاص چگونه است
هر شرکتی ممکن است به دلایل مختلفی منحل شود. مثلاً وقتی موضوع فعالیت شرکت تموم شده باشد، مدت زمان تعیینشده در اساسنامه گذشته باشد یا سهامداران خودشان تصمیم بگیرند شرکت را تعطیل کنند.
علاوه بر این موارد، اگر شرکت ورشکست شود یا طلبکارها نتوانند طلبشان را بگیرند و از دادگاه درخواست کنند، ممکن است شرکت با حکم دادگاه منحل شود. حتی اگر برای مدت طولانی هیچ فعالیتی نداشته باشد یا مدیرعامل و هیئتمدیره نداشته باشد، قانون میتواند دستور انحلال شرکت دهد. بعد از انحلال، شرکت وارد مرحله تصفیه میشود و باید در محل نام عبارت «در حال تصفیه» قید شود.
مقایسه شرکت سهامی خاص و عام
تفاوت شرکت سهامی عام با شرکت سهامی خاص چیست؟ شرکت سهامی خاص بین چند نفر تشکیل میشود و سهامش فقط بین همین افراد رد و بدل میشود. ولی شرکت سهامی عام، سهامش برای عموم مردم قابل خرید است و میتواند در بورس عرضه شود.
شرکت سهامی عام بیشتر برای پروژههای بزرگ و سرمایهگذاریهای عمومی استفاده میشود. اما سهامی خاص معمولاً برای کارهای خانوادگی یا گروهی کوچیکتر مناسب است. همچنین ثبت سهامی عام هم سختتر از سهامی خاص است چون نظارت بیشتری بر روی آن است.
| شرکت سهامی عام | شرکت سهامی خاص | ویژگی |
|---|---|---|
| حداقل 5 نفر | حداقل 3 نفر | تعداد سهامداران |
| دارد | ندارد | امکان فروش سهام به عموم |
| دارد | ندارد | حضور در بورس |
| بیشتر | کمتر | میزان نظارت قانونی |
| پروژه های بزرگ و ملی | کسب و کارهای خانوادگی و کوچک | مناسب برای |
چگونه شرکت سهامی خاص را ثبت کنیم؟
برای ثبت شرکت سهامی خاص باید مراحل زیر را طی کنید. این فرآیند بیشتر به صورت اینترنتی از طریق سایت ثبت شرکت انجام میشود.
مراحل ثبت شرکت سهامی خاص:
- انتخاب اسم برای شرکت
- ورود به سامانه ثبت شرکتها
- پر کردن فرمهای مربوطه و وارد کردن اطلاعات
- بارگذاری مدارک (مثل اساسنامه و مدارک شناسایی)
- دریافت پیامک یا ایمیل تأیید از سامانه
- ارسال مدارک به صورت پستی
- پرداخت هزینهها (ثبت، روزنامه رسمی و …)
- دریافت آگهی تأسیس و نهایی شدن ثبت شرکت
سخن پایانی
اکنون که میدانید شرایط و قوانین شرکت سهامی خاص چیست، اگر قصد دارید شرکتی راه بیاندازید یا سوالی درباره ثبت یا انحلال شرکت دارید، میتوانید از کمک کارشنانسان ما در خانه تجار استفاده کنید.
سوالات متداول
شرکت سهامی خاص یکی از انواع شرکتهای تجاری در ایران است که سرمایهی آن به سهام تقسیم میشود، اما تمامی سهام آن در اختیار مؤسسان شرکت باقی میماند و قابلیت عرضه عمومی در بورس را ندارد. در مقابل، شرکت سهامی عام میتواند بخشی از سهام خود را به عموم مردم بفروشد.
تفاوت اصلی:
-
سهامی خاص: سهام فقط بین اعضای مؤسس و خاص است.
-
سهامی عام: سهام میتواند در بورس یا فرابورس به عموم واگذار شود.
برای ثبت یک شرکت سهامی خاص، به حداقل ۳ نفر عضو اصلی (سهامدار) و ۲ نفر بازرس (بازرس اصلی و علیالبدل) نیاز است.
حداقل سرمایه اولیه نیز یک میلیون ریال (۱۰۰ هزار تومان) است، اما در عمل برای داشتن اعتبار بیشتر، سرمایه بالاتری در نظر گرفته میشود. همچنین حداقل ۳۵ درصد سرمایه باید در یک حساب بانکی به نام شرکت در شرف تأسیس سپرده شود.
شرکت سهامی خاص مزایای زیادی دارد، از جمله:
-
اعتبار بالاتر در معاملات و مناقصات دولتی
-
امکان افزایش سرمایه از طریق جذب سرمایهگذاران خصوصی
-
تقسیم سرمایه به سهام که نقلوانتقال آن راحتتر از سایر شرکتهاست
-
مسئولیت محدود سهامداران به میزان سهامشان
-
مناسب بودن ساختار آن برای کسبوکارهای خانوادگی یا شرکتهای خصوصی بزرگ





